Kiểm kê Di sản văn hóa phi vật thể “Lễ cúng bến nước của dân tộc Êđê tại tỉnh Đắk Lắk.
Sáng 17/8/2026, tại xã Ea Drăng, đoàn công tác của Viện Văn hóa, Nghệ thuật, Thể thao và Du lịch Việt Nam phối hợp với Bảo tàng Đắk Lắk tổ chức khảo sát, thu thập tư liệu và trao đổi với cộng đồng người Ê đê, phục vụ xây dựng hồ sơ khoa học di sản văn hóa phi vật thể “Lễ cúng bến nước của dân tộc Ê đê tại tỉnh Đắk Lắk”, đề nghị đưa vào Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia năm 2026.

Ảnh: Toàn cảnh buổi trao đổi
Tại buổi làm việc, đại diện các buôn trên địa bàn xã Ea Drăng, xã Ea Khăl cùng các già làng, người có uy tín đã chia sẻ những thông tin liên quan đến bến nước và nghi lễ cúng bến nước – một nét văn hóa gắn với đời sống tinh thần, tín ngưỡng và mối quan hệ hài hòa giữa con người với thiên nhiên của cộng đồng Ê đê.






Ảnh tại buổi trao đổi
Qua khảo sát, một số bến nước hiện không còn duy trì hoạt động như trước. Tình trạng khô hạn, nguồn nước cạn kiệt khiến người dân không còn thường xuyên xuống bến lấy nước. Ở một số buôn, người từng đảm nhiệm việc cúng bến nước đã qua đời, trong khi việc truyền nối cho thế hệ sau chưa được thực hiện, khiến nghi lễ có nguy cơ bị gián đoạn. Bên cạnh những nơi không còn thực hành, vẫn có những buôn duy trì lễ cúng bến nước. Các đại diện thôn, buôn cũng giới thiệu về tên gọi nghi lễ, thời điểm tổ chức, trình tự thực hành và những lễ vật được chuẩn bị trong lễ cúng; đồng thời bày tỏ mong muốn tiếp tục phục hồi nghi lễ tại những buôn đã bị gián đoạn. Người dân mong muốn được quan tâm đầu tư đường xuống bến, khảo sát nguồn nước, nghiên cứu giải pháp dẫn nước về bến và tạo điều kiện để cộng đồng có thể tiếp tục sử dụng, bảo vệ không gian văn hóa gắn với bến nước.
Việc kiểm kê, khảo sát và thu thập tư liệu lần này nhằm phản ánh đầy đủ, khách quan tình trạng thực hành di sản, đồng thời ghi nhận tiếng nói của chính cộng đồng chủ thể. Đây không chỉ là bước quan trọng để hoàn thiện hồ sơ khoa học đề nghị công nhận di sản, mà còn là dịp nhìn nhận rõ hơn thực trạng bảo tồn văn hóa truyền thống tại cơ sở. Bởi để Lễ cúng bến nước tiếp tục được trao truyền, điều cần thiết là phải bảo tồn cả nghi lễ, người thực hành và không gian văn hóa của bến nước – nơi lưu giữ ký ức, phong tục và bản sắc của cộng đồng Ê đê qua nhiều thế hệ./.
Nguồn: Hoàng Nga - TT CƯDVSNC